Австралид Мэргэжлээрээ Ажиллахын үнэ цэнэ

Австралид Мэргэжлээрээ Ажиллахын үнэ цэнэ

Aнх гадаадад оюутан байхдаа олигархын хvvхэд байгаагvй болохоор бусдын л адил хоккей тоглож (шал угааж), DJ хийж (аяга угааж) амьжиргааны хэдэн цаастай болчихоод ар гэрээсээ илvvчилж vр хvvхдээсээ танаж, ах дvv аав ээжийгээ баяраар монголдоо нvvp бvтэн сэтгэл дvvрэн яваг гэж зовлогоо зовоож их vнэ цэнээр олдсон бvхнээ өөрөөсөө харамлан хасан байж явуулдаг, чадлаараа л сэтгэлээ зориулдаг байж билээ.

Австраличуудын дунд холилдож vзээгvй, чинээлэг дундчуудынх нь эгнээнд элсэж амжаагvй байх vеийн л асуудал л даа. Ашгvй харин Австралийн гайгvй их сургуульд нь тоогдсон оюутан байсны хvчинд ажлын зах зээл рvv нь асуудалгvй нэвтрэх vvд хаалга нээгдсэн. Ямар ч сайн сургуульд оюутнаа дадлага хийлгэх, ажил олгогчидтой ойртуулах систем нь сайтар хөгжсөн байдаг.

Австрали дахь компанид freelance сайн дурын ажил хийж өгөх хүн байнгын л хэрэгтэй байж таараа. Монголоос 18 дахин их цалинжуулдаг газар аль болох л хэрэгтэй хvндээ л зарцуулалт хийнэ vv болохоос хэдийг өгөх эсэхээс яахаа шийдэх гээд байгаа ямар нь мэдэгдэхгvй халтар хултар ярьдаг харийн хvнийг дурлаж авна ажиллуулна гэж ховор.
Ажил олгогчийн зvгээс харвал хvнд их мөнгө өгөхгүйгээр харин хэн болохыг нь туршвал эрсдэл бага, их л том газрууд л хаялга хаяж алдагдал vvрэхдээ тоодоггvй байх.

Хэн нэгэн надад хандаад хvчээ өгье, volunteer ажил хийе, юу чадахаа харуулья, компаний чинь талаар, дотоод соел, ажлын шалгуур тал дээр зохих мэдлэгтэй болчоод ашиг орлогод чинь нэмэртэй юм сэтгэж харгалзах цалин мөнгөө тохирье гэвэл vгvй гэх газар байхгvй гэж бодож байна. Компаний хамгийн том капитал бол хэдийг ч зарцуулсан харамсахааргvй юмаа мэддэг хийчих сэтгэлтэй зvтгэлтэй хvн хvч л байдаг.

Би өөрөө анх ирсэн эхний жилдээ хар ажлынхаа хажуугаар Австралийн 2 ч компанид 3 сараар, 1 сараар цалингүй ажиллаж reference цуглуулж байж анхны өндөр цалинтай мэргэжлийнхээ ажлыг Австралид олж байсан түүхтэй.

Үүнд миний анхны жил үнэгүй ажилласан 3 сарын ажлын туршлага болон reference letter, дараагийн компанидаа үнэгүй эхний сар ажиллаад жинхэлсэн зэрэг нь нөлөөлж их сайхан ирээдvйг зурж эхэлсэн дээ.

Ажлаа дагаад аялал жуулчлал хөгжсөн Алтан Эрэг (Gold Coast) гэж жигтэйхэн гоё газар ирдэг юм байна. Ажилдаа дуртай, амьдралыг маань аль ч талаар суга өөд нь татсан болохоор ч гоё санагдсан байж мэднэ. Монголд байгаа хэд маань ч хүүхэд нь сайн явбал сэтгэл санааны байдлаас нь өгсүүлээд аж амьдралд нь дэмтэй байдаг шиг байна лээ. Халууныг нь эс тооцвол миний хувьд бүх юм нь л ОКей байлаа. Орлого өндөр, зарлага ч өндөр, хэмнэлтийн горимд амьдрахад хүндхэн л хот шиг санагддаг байлаа. Хаашаа л харна мөнгөө үрсэн хүмүүс л голдуу болохоор аяндаа дуурайгаад чадахгүй байж доголонг нь дуурайж догонцоод, сохорыг нь дуурайж тэмтчээд ч байх шиг. Дараа тэгжийгаад мэргэжлийн ажлын талаар дэлгэрүүлнээ. Ажил хайх тактик, асуудаг асуултууд, хийлгэдэг зүйлс гээ л.

Gold Coast-н Давуу тал

Энэ хот түр амьдрах, мэргэжлийн бус ажил хийх, сурахад зүгээр газар шиг байгаа юм. Мэргэжлийн ажлууд санасны зоргоор олдохооргүй жижгэвтэр хотдоо орно. Харин мэргэжлийн бус ажлууд бол ч хогоороо шүү. Үнэлгээ нь ч бас Queensland мужынхаа бусад хотуудаас арай өндөр. Цагийн 17 доллараас буухгүй дээ. Харласан болон хэлгүй хүмүүст ч дажгүй ээлтэй газар шиг санагдсан. Юу гэвэл анх удаа энэ мужид харласан Монголчуудтай таарсан гэхэд болно.

20 гаранхан насандаа үнэр нь ч арилаагүй, шинэхэн машин унаж, Surfers Paradise хэмээх хотынх нь төвд амьдрах чадамжтай болсон доо битүүхэн баярлана. Эхэндээ ч шинэ хувцас өмссөн жаахан хүүхэд аятай машиндаа суухад ч инээд хүрээд л, оффис руугаа ороод явж байхдаа ч мушиймар аядаад л, гэрийнхээ цонхоор далай харж худлаа баясаад л байлаа. Сэтгэл санаа ч дээрдээд анх удаа л би Австралид ирсэндээ баярлахтай манатайгаа л болсон юм даг. Энд усны дэргэдэх хаусууд тасархай үнэтэй, тансаг зэрэглэлдээ ордог л доо. Ус гэж сүйд болдоггүй байж галуу дуурайж, хэрээ хөлөө хөлдөөнө гэгчээр бусдын жишгийг дагах дуртай байсан юм бол уу даа. Одоо бол ч тиймэрхүү даган баясах талын юманд хүч тавихаа болиод байгаа.

Тансаглал

Тухайн үедээ 5 одтой private resort-д амьдран, David Jones, Myer гээд л баячуудынх нь дэлгүүрийг гэр рүүгээ нүүлгэх шахан барин юм үзээгүй хүн аятай аашилсан үе бий бий. Яах гэж ч тэгдэг байсанаа ойлгодоггүй юм. Бодвол тэр үед тогтсон зорилгогүй, эсвэл их жижигхэн зорилготой л байсан шиг байгаа юм. Дасгалжуулах бүх тоноглолтой зал, халаагчтай усан сангууд, Spa, саун, BBQ-ний талбай, Сайтар тордсон гоёмсог цэцэрлэг, усан оргилуурууд гээд л баячуудын амьдралаар амьдрах ямар байдгийг кинон дээрээс биш тэнд л анх биеэрээ эдэлж үзсэн дээ. Дорхноо уйдчихдаг юм билээ. Хүн зөвхөн байхгүй юмандаа тэмүүлдэг, байгаа юмаа анзаарахаа больдог гэж үнэн шүү. Байгаадаа баярлаж, бас үнэлж сурах хэрэгтэй юм гэсээн. Ялангуяа өөрөөс хамаарахгүй юман дээр өөр хүмүүсээс хэт ихийг нэхэхгүй, харин ч дэмжиж, тэтгээд, чиглүүлж, заагаад өгвөл зүгээр байдаг юм байх. Бас материаллаг зүйлсэд хэт их ач холбогдол өгөхгүй байж сурвал аз жаргалыг алсаас хайх албагүй болдог юм гэнэ. Тэгээд ч тансаг байдалд зарцуулах мөнгө олох гээд тэр үед мэргэжлийн ажил, жижиг бизнес, хар ажил энээ тэрээгээ давхцуулаад баахан ажиллачихаар тансаглах цаг зав нь ч багасаад бүр утга учраа алдаад эхэлдэг юм билээ.

Жишээ нь манай бизнесмэн найз хаусаасаа үнэтэй моторт завь зээлээр аваад тавьчихсан, өнөөхийнхөө үнийг олох гэж өөд уруугүй л ажиллана. Жилдээ цөөхөн удаа л өнөөхөө унаж жаахан кайф авдаг байх. Тэрнийгээ маллах гэж бас л жил болгоны машины үзлэг шиг юмаар оруулна, байнгын бүртгэлийн хураамжаа төлнө, далайн боомтод байрлуулсаны түрээсээ төлнө гээд л явж өгнө дөө. Миний нүдээр бол зүгээр л хааяа нэг хэрэглэдэг зүйлийг худалдаж авч өөртөө гай хураалгүйгээр хэрэгтэй үедээ түрээслээд байхад л болчихмоор юм шиг. Энэ нь яг Франц явж амрах гээд онгоцоор нисэх тийзээ худалдаж авахын оронд онгоцоо худалдаж аваад л цаашаа таг гацдаг шиг л юм. Ихэнх хүмүүс бизнес хийхдээ яг л энэ жишгээр яваад л алддаг. Баячуудын зөвлөгөөг уншихаар яг энэ тухай арай ойлгомжтой тайлбарласан байдаг юм.

Хөлсөө шавхсан Хөдөлмөрийн амт – Хүний өгсөнөөс ч илүү

Өмнө нь ямар өөрийнхөө мөнгөөр туйлах аз завшаан дандаа олддог байсан биш. Тэгээд ч өөрийн хүч хөдөлмөрөө урсгаж олсон мөнгийг үр дүнтэй зарцуулахыг хичээгээд эхэлдэг юм байна лээ. Тэр үед цуглуулсан олон хэрэггүй новшиндоо одоо ч түүртдэг тул залуу улсуудыг болж л өгвөл бага шиг худалдан авалт хийж, барагтайхан шиг л даварч сураарай гэж захих байна.
Өмнө нь өөр хотод хотынхоо зах руу лагерь шиг юманд уйдаж үхэх гэж байснаа бодвол хотын төвд нь ажилтай, ажилдаа ойрхон гэртэй, өглөө босоод хэдхэн блокын цаана байгаа ажил руугаа албатай юм шиг шинэ машинаа унаад л гараад явахад ч сайхан л байдаг байсан даа. Ажил маань хэтэрхий төв газар байрладаг байсан болохоор гадаах машины зайнууд нь 2 цагийн лимиттэй, 2 цаг тутамд гүйж гарч машинаа булан тохой тойруулах гэж бөөн ажил хийдэг байж билээ. Нийтийн тээврээр зөвхөн түр амьдрагсад, хөгшид, хүүхдүүд, оюутан сурагчид гэх мэтийн эмзэг бүлгийнхэн л үйлчлүүлдэг гэсэн ойлголттой хүмүүсийн орчинд байсан болохоор их төвөгтэй байж билээ. Ажлын маань томчууд ч яахав машины паркаар хангагдсан, мань мэтийн шинэковуудын зовлонг ойлгохгүй, ойлголоо ч биднээс илүү давуу эрх эдэлж байгаадаа баярлаж, бахархаж л явдаг байсан байлгүй бодвол, хэхэ. Хотын төвд зардалыг нь дийлж амьдардаг нутгийн овгорууд хүртэл ховор тул тэнэг би тэнхээгээ хүргэх гэж тэгж их өөрийгөө зовоохоо болихоор шийдсэн дээ. Би өөрөө яагаад ч юм хөдөө төрсөн, хөдөөний амьдралтай зун болгон л хутгалддаг мөртлөө удаан амьдрах газараа өндөр сүрлэг барилгатай хотод байхаар сонговол сэтгэлд нийцээд байдаг байсан юм, залуу л байж дээ. Нас нэмээд ирэхээр хvмvvc чимээ багатай нам жим газар бараадах нь элбэг. Их л юм vзэж харж байна даа.

Ажилд ороход хүний юм үзэж нүд тайлсан мэргэжилдээ volunteer-ээр цагаа зарцуулсан байдал нь чухал нөлөөтэйг мэдрүүлсэн онцлог тохиолдол бол Сиднейд нүүж ирээд 2 долоо хонож байхдаа олдсон IT-н Full time ажилд ганц намайг биш 3 hopefuls-г зэрэг туршилтаар авч өрсөлдүүлсэн явдал юм.
Би сургуулиа дөнгөж төгсөөд FT мэргэжлийн дадлага гэхээр юм байхгүй, оюутан байхдаа жил цалинтай ажилласан PT ажлын reference-тэй эхний жилийн хэдэн volunteer ажлын тодорхойлолт болон маш бага ажлын туршлага англи хэлний асар гологдолтой байдлаас эхэлсэн. Сиднейд ирж байж л хэл сайтайд нь орох болсноо анзаарснаас биш англи хэлний тал дээр өөртөө итгэлгүй, тиймдээ ч ажлын ярилцлагад дуудагдаад цалингаа том дуугарах зориг байдаггүй байлаа.
Учир нь би Сиднейгээс өөр монголчууд байдаггүй цагаанууд ихтэй жижиг хотуудаас гараагаа эхэлсэн нь нэг талаараа өөрийн англи хэлийг муу гэж тооцох үндэслэл болсон, нөгөө талаараа чамд цэвэрлэгч, барилга юм уу машинаар хүргэлтээс өөр ажил олдохгүй гэж олон монголтой хотуудынх шиг анх ирэгсдийн тархи угаалт явагдах боломж муу байснаас өөрийн менчгереерее л ажил хайж, бэдэрч явдаг байсан байх. Хvнээс гуйгаад ажилд орчихдог дараа нь тэртэй тэргvй л ажил хайж сурах асуудалтайгаа л vлддэг, анх олдсон ажил нь хvнд бэрх ажил байж таарвал эрч хvчээ юу ч гvй шимж соруулаад дараагийн боломжиндоо vлдээх энерги vлдэлгvй маргаашийнхаа хvндхэн өдөрт биеэ бэлдэж сvvжээ амраах гээд тархи хvртэл таг царцана. Миний санаж байгаагаар анх ирэхдээ л цэвэрлэгээний ажилд зуучлуулсан охид одоо олон жил эс гэхэд 1, 2 жил өнөө л ажлаа хийгээстэй, өөр юм хайх ч хvсэл нь унтарсан бараг тэрvvндээ дуртай болж амждаггvй л юм бол буруу циклээс гарч чадахаа өнгөрсөн нь бусдын буруу ч юм шиг л юм ярьсаар л явж байдаг. Гэтэл бусдаар ажлаа олуулж байгаагvй над шигvvд нь тэр хооронд гайгvй vнэлгээтэй дуртай ажлуудаасаа хайж сураад л явж байсан байгаа юм. Эхэндээ ч хэцvv л байсан байх хэцvvг давж vзсэн улсуудад л урагшлах дэвших боломж их ирэх юм даа. Найдах асуух өөр хvнгvй байсан нь надад IT ажил олдоно гэсэн итгэл өвөрлөж гүйхэд нөлөөлсөн.

Анх туршилтаар ажилд авсан 3 кандидатын нэг нь 10 гаруй жилийн туршлагатай SW engineering-ээсээ нэлээн холдсон ахлах програмист аналист маягийн Австрали хүн байж таарсан. Гэхдээ Австралчууд залхуу, эрхээ мэддэг, олон юм шаарддаг, өндөр цалин нэхдэг, илүү цагаар суухгүй, их хэцүү хүмүүс л дээ. Өөрийгөө хөгжүүлдэг төрлийнх нь байж чадаагүйгээс сүүлийн үеийн технологийн юмаа мэдэхгүй надад ялагдсан бас үнэтэй байсан байх гэж боддог. 2 дахь кандидат нь маш ухаалаг Жордан залуу, 5 жилийн програмистын дадлагатай. Дээрх 2 аль аль нь жилийн 75,000$ + супер гэж нэхсэн, хоёулаа эрэгтэй, ганц бие хүмүүс байсан нь хувийн өндөржүүлсэн хариуцлага тал дээр намайг гүйцээгүй байх гэж боддог. 3 дахь буюу азтай тахиа нь би. Ажлын туршлагасаад байх юм байхгүй ч хоббигоороо developers форумуудаар байнга хэсч хэн юу хийчихэж вэ? гээд сониучирхаад сууж байдаг, мэргэжилдээ хайртай, engineering-дээ дурласан залуу мэргэжилтэн ердөө л $58,000+супер (6-7000$)-т л өөрийгөө санал болгосон. Эмэгтэй гэдгээр минь, мөн орос япон хэлтэй гэдгээр маань шохоорхож, зүгээр л харах гэж ярилцлагад дуудсан гэсэн. Гэтэл ярьсан юм маань, өмссөн зүүсэн маань онцгой elegant Австраличуудаас тас өөр байсан гэсэн. Энэ нь их дутагдалтай тал гэдгийг цалингаа гадарт биш өөр юманд үрдэг гадныханаас сүүлд мэдэрсэн.
Тэгээд зүгээр л өөр гэдгээр л нь түр намайг туршья гэж сониучирхаж бодсон байдаг юм. Миний сониуч байдал ч бас нөлөөлөө биз. Учир нь босс маань орос гаралтай анхны өдрөө л “надо пить водка” гээл яриагаа эхэлж байсан би ч “столичная молодец” ч гэх шиг одоо бодохоор Радуга-гаас өөр юм үзээгүй оросоор ярихдаа пар юм байж бас да нетээ хүртэл мартсан байж ганц 2 үг маань их хэрэг болсонд олзуурхдаг.
Хойд хөршийн орос ах нар маань ахан дүүсийн барилдлага гэдгээрээ холын гүрэнд хүртэл дотночилсон сэтгэлээр хандсан ч байж мэдэх юм. Голомтийн санхүүжилт олох гэж Унгар хүнийг Болдхуяг ( bum blue spot ) хонгоны хөх тамгаараа анхаарлыг нь татаад европ хүний охид нь төрөхдөө хөх тамгатай төрсөнөөс болоод сайxан яриа өрнөсөн гэдэг шиг кк.

Асуудал гэвэл Ажилд орсон анхны өдрөөсөө л Elegant Lady гэсэн хоч авсан ч хэдхэн сарын дараа ганцаараа будагтай гоёцон сууж байхаас ичээд удахгүй уусаад адилхан гадар сонирхохоо больсон. Хаа ч орсон харчууд голдуу хав хар хослолтой хvмvvcийн цоо ширтсэн харцаар угтуулж vдvvлэхгvйн тулд бусдаас эрт ирж бусдаас сvvлд харьж ажлын ачаалал дааж сургасан япон системд талархмаар ч юм шиг. Шууд монголоосоо ирээд кофе цай эpгvvлсэн шигээ терийн албаныхан шиг цалиндаа тааруулж байгаа мэт ажиллавал угаасаа гологдох байсан байх. Хийх юмаа хэнээр ч vглvvлэхгvй сайхан амжуулчихдаг д бол Австралид миний хэн байх ямар харагдах нэг их нелеегvй. Эмэгтэй хvнтэй эрх тэгш харьцаж эрх челее эдлvvлж хатан хаанаар хvртэл өргөмжилдөг нь Азиуд дотроо онцлог санагддаг. Гадаад vзэмжээс цаадахыг vнэлдэг нь ч их таалагддаг.

Юу гэж л чадахгүй хүнийг ажилд улдээе гэхэв анх бид гуравт даалгаврууд өгсөн. Эхний Австрали бол ч өө амжихгүй чадахгүй 3 сарын ажил байна гэсэн. Жордан залуу ч яахав хийе гэсэн боловч өөрөө хийх гэж нухаад уул нь тасарцан хэрнээ тэгээд өөрөө scratch-аас бүх кодоо бичээд design-аа гаргаад цаг алдаад суусан.
Дүнкүү би харин тэнэмэл юм болохоор шууд бэлэн tools татаж аваад л 3 долоо хоногт хийх ажлыг нь 3 хан хоногт амжуулж бүгдийг impressed болгосондоо би өөртөө ч итгэж бардаггүй их гоё шийдэл болж байсан тухайн үедээ л компьютер гэдэг ийм агуу юмуу гэж мэргэжлээрээ, мэргэжлийнхээ potential-р, хувийн чадвараараа их бахархаж байж билээ. Тэгээд би шилэгдэж үлдэхээр болж надад Япончуудийн Fujitsu-Xerox-ийн vessel tracking системийн төсөл сонирхууллаа.
Хийж чадах уу л гэж байна чадна гээд аваад хаясан чинь бүгдээрээ гайхаад. Програмийн аргаар газрын зурган дээр байгаа хэдэн усан онгоцнуудынхаа замыг тодорхойлж хаа явааг нь ямар ачаа тээвэрлэж байгааг нь web application-р хардаг систем л дээ. Мэдээж fresh mind & look from the different angle хэрэгтэй. Өмнө нь олон Америк, Англи, Герман компаниудаар яваад бүгд боломжгүй гэсэн байсан юм билээ. Олон жилийн өмнөх технологи ч бас гүйцэхгүй л байсан юм байгаа биз.
Харин Австрали компани тэр дундаа манай хэлтэс миний гардаж ажилласан төсөл боломжгүй гэгдсэнийг боломжтой болгож би шилдэг ажилтны цом мөнгөн урамшууллын чек гардаж авч байлаа.
Учир нь би өмнө нь иймэрхүү юмыг өөр амьдралын case-үүд дээр хэрэгжүүлж байсан, оролдож байсан хүмүүсийн бүтээлүүд санал сэтгэгдлүүдийг судалсан, оргүй хоосноос мэдээж эхлээгүй. Хүний логик сэтгэлгээ эвийг нь олох шийдэл сонгох ур чадвараа хэрхэн хөгжүүлсэн байдал их хэрэгтэй. Үүнийг туршлага сэтгэл зүтгэлээр л олж авах болохоос ямар ч шилдэг сургуулиудад хичнээн зуун мянган доллар төлөөд ч олж авч барахгүй сониуч байх мэргэжилдээ хайртай байх мэргэжлийн бус амьдралын case-ууд дээр мэргэжлийн шийдлээ apply хийж сурах, сурдаггүй юм аа гэхэд тийм боломж байж болохыг олж харахыг хичээх гэдэг заяамал эд үү хөгжүүлдэг эд үү мэдэхгүй байна.
Юутай ч бид чадсан бүтээсэн зүйлсээрээ HP, David Jones, Fisher & Parker, Ripcurl гээд олон ч нэртэй газруудад тус дэм болж enterprise системүүдийнх нь хүчээр хэрэглэгчид бид бүгдээрээ чанартай сайхан амьдралаа бүтээцгээж байгаа. Брэндсэг монголчууд ч дэмийг нь хүртэж биеэ ороох будгаа хийж, үүрэх хувцас цүнхээ хямд олж авч чадаж байгаа байх.

Монгол мэргэжилтнvvд дэлхийд танигдаж хилийн чанадад сурч боловсорч их зvйлийг хийж бvтээж яваад нь бахархалтай ханддаг. Австрали улс жил бvp 250,000 чадвартай ажиллагсад гадаадаас авах бодлого хэрэгжvvлж байгааг 2015 оны 3 сард http://immi.gov.au австралийн элчингийн сайтад мэдээлсэн байна. Англи хэлний дундаас дээш мэдлэгтэй, мэргэжлээрээ 3+ жил ажилласан ойр орчныхондоо ажлын болон байнгын оршин суух виз авахад нь амжилттай тусалж байсан туршлагадаа vндэслэн аятайхан боломжуудын талаар мэдээлэл тvгээж байгаадаа баяртай байна. Мэдлэг болгож хэрэгжvvлэх хvн гарна гэж найдаж байна.

Хаанаас эхэлсэн хvн хаана хэр хугацаанд очсон байна гэдгээр тооцвол бидэнд асар их боломж амлаж чадах гэрэлт ирээдvй рvv өөдрөг алхацгаая.

Гэгээн 2015 он 3 сар

Contact me: gegeen
Email: Gegeen
Page: http://facebook.com/gegeen
Profile: http://facebook.com/gegeenCom

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: