Австралийн төрөөс баримтлах зарим бодлог о

logo.jpg
flag-mon.jpg flag-eng.jpg
mobile-menu.png

Австралийн төрөөс баримтлах зарим бодлого

0

“Mongolian Economy” сэтгүүлийн 2016 оны 09 сар №14 дугаараас

Австрали Улс нь хөгжлийн түвшний хувьд хол ялгаатай ч суурь өгөгдөл, эдийн засгийн бүтцийн тухайд Монгол Улстай ижил төстэй зүйл ихтэй. Тухайлбал, аль аль нь өргөн дэлгэр нутагтай, ашигт малтмалын арвин нөөц, олон сая толгой малтай учир эдийн засагт нь уул уурхай болон хөдөө аж ахуй чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Макро эдийн засгийн нөхцөл, тулгардаг эрсдэл ч зарим талаар төстэй. Экспортын зах зээл нь ч БНХАУ-аас ихээхэн хамааралтай, дэлхийн түүхий эдийн үнийн савалгаанд өртөмтгий гэж хэлж болно.

Харин макро эрсдэлийг бууруулах, эдийн засгийн сууриа төрөлжүүлэх, удаан хугацааны тогтвортой хөгжил хангах чиглэлээр олон оновчтой бодлого баримталж, амжилттай хэрэгжүүлж чадсан гэдгээрээ Австрали Улс манайхаас ялгаатай. ДНБ-ийн бүтэц, мөн өнөөгийн хөгжлийн түвшин нь үүнийг нотолно. Дэлхийн хүн амын дөнгөж 0.3 хувийг эзэлдэг хэрнээ Австрали нь дэлхийн 12 дахь том эдийн засаг болж чадсан бөгөөд 2015 оны байдлаар Австралийн ДНБ 1.6 их наяд австрали долларт (~1.2 их наяд ам.доллар) хүрчээ. Австралийн төрөөс ямар бодлогыг тэргүүлэх чиглэл болгон баримталж буйн зарим жишээг танилцуулъя.

Чөлөөт худалдаа

Эдийн засагт үнэхээр эерэг ач холбогдолтой гэж үзсэн тул гадаад худалдаа, тэр дотроо чөлөөт худалдааны чиглэлээр Австрали далайцтай арга хэмжээ аван ажиллаж байна. “Номхон далайг хамарсан түншлэл” (НДТ)-ийн хүрээнд Австралийн талд хөдөө аж ахуйн шинэ зах зээл нээгдэж, үйлчилгээний экспорт, хөрөнгө оруулалт, өндөр технологийн үйлдвэрлэл зэргийн хэмжээ тус тус нэмэгдэх юм. Австралийн үхэр, хонины мах, сүү, сүүн бүтээгдэхүүн, тариа, будаа, дарс болон далайн гаралтай бүтээгдэхүүн зэрэг нь хэлэлцээрт оролцогч 11 оронд 98 хувийн тарифын хөнгөлөлт тус тус эдлэх болсон нь Австралийн эдийн засагт есөн тэрбум орчим австрали долларын ашиг авчирна гэж тооцож буй аж.

Гадаад худалдаанаас гадна хөдөө аж ахуйн чиглэлээр баримталж буй бодлогын хүрээнд хөдөө аж ахуй, загас, ойн аж ахуйн бүтээгдэхүүний экспортын орлогоос анхан шатны үйлдвэрлэгчдэд очих ашгийг нэмэгдүүлэх, мөн байгалийн нөөцийг удаан хугацаанд зохистой ашиглах талаар дэмжлэг үзүүлэх арга хэмжээ багтжээ.

Үүнэс гадна Хятадтай Чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулсан бөгөөд хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс эхлэн Австралиас Хятадад нийлүүлэх ашигт малтмал, эрчим хүч, бараа бүтээгдэхүүний 92,9 хувь нь импортын татваргүй орох бөгөөд үлдсэн хэсэгт ногдуулах тарифын хөнгөлөлт үе шаттайгаар явагдаж, дөрвөн жилийн дараа бүрэн хэрэгжих үедээ 99,9 хувьд хүрэх аж. Өнөөдрийн байдлаар 1710 тариф үгүй болж, 5579 тарифт өөрчлөлт орж багассан гэж буй бөгөөд ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс мөн нэлээд барааны тариф хөнгөлөгдөнө гэнэ. Ийнхүү шаардлагатай гэж үзсэн тарифын хөнгөлөлтийг дөрвөн жилийн турш оны эхэнд хийсээр дуусгана гэж хэлэлцээрт заажээ.

Тарифын хөнгөлөлтөд мах, сүү зэрэг хөдөө аж ахуйн гол нэрийн бүтээгдэхүүн олноор хамрагдах агаад Австралийн үйлчилгээний салбарынханд ч Хятадын зах зээл нээлттэй болохоороо ач холбогдолтой аж. Австралийн гадаад худалдаанд нэлээд хувь эзэлдэг автомашины хөдөлгүүр, аминдэмийн экспортод ч нэлээд хөнгөлөлт үзүүлэхээр орсон байна.

Олон улсын боловсрол

Олон улсын боловсролын салбар нь Австралийн хамгийн өндөр өсөлттэй таван салбарын нэг болж чадсан. 2015 онд тус салбараас эдийн засагт 19 тэрбум гаруй австрали доллар төвлөрсөн байна. 500 мянган гадаад оюутан Австралийн их, дээд сургуульд суралцдаг нь Их Британи, АНУ-ын дараа гуравт жагсаж байна.

Ийм амжилтад хүрсэн нь тохиолдлын зүйл биш бөгөөд Австралийн Засгийн газраас онцгой анхаарал тавьж ажилласны үр дүн юм. Уг бодлогыг үргэлжлүүлэн “Олон улсын боловсролын үндэсний стратеги 2025” баримт бичиг боловсруулан хэрэгжүүлж байна. Уг стратегийн хүрээнд дараах найман зорилтыг дэвшүүлсэн байна. Үүнд:

Боловсрол, сургалт, судалгааны хувьд дэлхийн хэмжээний цогц систем бий болгож нэвтрүүлэх
Оюутанд байж болох хамгийн сайн үйлчилгээг үзүүлэх
Чанарын баталгаа, зохицуулалтыг үр дүнтэй хийх
Боловсролын чиглэлээр дотоод, гадаадын түншлэлийг бэхжүүлэх
Аялал, тээврийн шийдлийг нэмэгдүүлэх
Австралид төгсөгчдийн хэлхээ холбоог удаан хугацаанд бэхжүүлэх
Австралийн боловсрол дээд зэргийн чанартай гэдгийг дэлхий дахинд таниулах
Олон улсын боловсролыг нэмэгдүүлэх боломжуудыг бүрэн ашиглах

Эдгээрийг хэрэгжүүлснээр 2025 он гэхэд 720 мянган гадаад оюутан хүлээж авах боломжтой гэж үзжээ.

Инноваци

2015 оны сүүлчээр Австралийн Засгийн газар Инноваци, шинжлэх ухааны үндэсний хөтөлбөр баталсан. Үүгээр инноваци нь Австралийн өрсөлдөх чадвар, амьжиргааны түвшин, амьдралын чанарт цаашид чухал нөлөө үзүүлнэ гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн. Уламжлалт салбаруудтай харьцуулахад шинэлэг, технологийн компаниуд илүү өндөр өрсөлдөх чадвартай ба зах зээлийн илүү хувийг эзэлж чаддаг тухай бодлогын баримт бичигт дурдсан байна. Тухайлбал, 2006-2011 онд гурваас доош жил үйл ажиллагаа явуулсан аж ахуйн нэгж нийт 1.4 сая шинэ ажлын байр бий болгосон байхад уламжлалт салбарууд дөнгөж 400,000 ажлын байр шинээр бүрдүүлжээ.
Боловсрол, шинжлэх ухаан, судалгаа, дэд бүтцэд хөрөнгө оруулах, бизнесийн хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх сэдэл өгөх, хяналт зохицуулалтын саад бэрхшээлийг арилгах замаар инновацийг дэмжинэ гэж Засгийн газар тодорхойлсон байна. Уг бодлогын хөтөлбөрийн хүрээнд 2015-2016 онд 9.7 тэрбум австрали долларын хөрөнгө оруулалт хийгээд байгаа аж.
Инноваци, шинжлэх ухааны үндэсний хөтөлбөр нь үндсэн дөрвөн чиглэлээс бүрдэж байгаа бөгөөд асуудлыг цогцоор нь шийдэхийг зорьж байна.

Соёл ба капитал: Австраличууд хэдийгээр шинэлэг санаа их гаргадаг ч бизнес болтол нь хөгжүүлэх тохиолдол харьцангуй бага байна гэж үзсэн тул тусгай хөрөнгө оруулалтын тусгай сан байгуулж хувийн хэвшилтэй хамтран шинэ санаа, гарааны компаниудыг дэмжих аж.
Хамтын ажиллагаа: Судалгааны байгууллага болон хувийн хэвшил хоорондын хамтын ажиллагаа бусад хөгжилтэй орнуудтай харьцуулахад доогуур байгаа тул уг хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн. Үүний тулд их, дээд сургууль, судалгааны байгууллагуудын судалгаа хувийн хэвшлээс дэмжлэг авсан тохиолдолд Засгийн газраас нэмэлт санхүүжилт олгох, дэлхийн хэмжээний чухал судалгааг дэмжих, шаардлагатай дэд бүтцийг нь бүрдүүлэх гэх мэт арга хэмжээ авна.
Авьяас, ур чадвар: Шинжлэх ухаан, тоо, компьютер судлалын чиглэлээр гүнзгийрэн сурч буй австраличуудын тоо бага байгааг өөрчилж авьяас, ур чадварыг нь хөгжүүлэх талаар ажиллаж, дэмжих, дэлхийн бусад орноос татахад таатай орчин бүрдүүлэхээр төлөвлөж байна.
Үлгэр жишээч Засгийн газар: Засгийн газар инновацийг хэрэгжүүлэх тухайд хувийн хэвшлээс хоцорч байдаг. Үүнийг өөрчилж төрийн үйлчилгээ үзүүлэхдээ илүү шинэлэг арга барил ашиглаж, гарааны компани, ЖДҮ-ийг дэмжих зорилгоор тоо баримтыг нээлттэй болгох аж.

Дэд бүтэц

2016 оны эхээр Австрали ирэх 15 жилд баримтлах Дэд бүтцийн төлөвлөгөө баталсан. Тус бодлогын баримт бичигт 2031 он гэхэд Австралийн хүн ам 30 саяд хүрнэ, мөн дэлхийн дундаж ангийн гуравны нэг нь Ази бүс нутагт амьдрах болно, иймээс Австралийн хүн хүч, бусад нөөцийн эрэлт эрс нэмэгдэнэ гэж үзсэн. Улмаар уг эрэлтийг хангахын тулд дэд бүтцийн хангамжийг шинэ шатанд гаргах шаардлагатай ба дараах шаардлагыг хангасан байх нь зохистой гэж тусгажээ. Үүнд:
Сүлжээ, холбоо, гарцыг нэмэгдүүлэх замаар нөөц, ашигт малтмал, үйлчилгээ, бүтээгдэхүүний экспортлогч орон статусыг улам бэхжүүлэх;
Хотжилт эрчимтэй явагдаж байгаа тул хот, суурин газрын амьдрах нөхцөлийг сайжруулж, хотуудын бий болгох ажлын байр, шинэлэг бизнесийг дэмжих;
Удаан хугацааны тогтвортой хөгжлийг дэмжих үүднээс дэд бүтцийн дизайн гаргахаас эхлэн ашиглалтаас хасах хүртэл бүтэн мөчлөгөөр төлөвлөлт хийхэд анхаарах.

Дүгнэлт

Дэлхийн улс орон бүр тодорхой саад бэрхшээлтэй тулгарч байдаг. Гэхдээ тогтвортой, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, тооцоонд суурилсан бодлогуудыг төрөөс баримталж, хэрэгжүүлж чадвал тэдгээрийг даван туулах боломжтой нь дээрх цөөн хэдэн жишээнээс харагдаж байна. 

Л.Бямбаа (Хөрөнгө оруулалт, санхүүгийн судалгаа ТББ-ын захирал)

http://www.mongolianeconomy.mn/mn/t/9084

Австралийн 300 гаруй сайн дурын ажилтан Мон голд ажиллажээ

2001 оноос өнөөг хүртэл Австралийн 300 гаруй сайн дурын ажилтан Монголд ажиллажээ. Тэдний нэг Линет Фуонгийн Монголын нийгмийн эрүүл мэндийн мэргэжилтнүүдийн нийгэмлэгт ажилласан туршлагаас сонирхоорой. http://www.asiaoptions.org/lynette-phuong-avid-volunteer-program-in-mongolia/

Meet Lynette Phuong, one of over 300 Australian volunteers who worked in Mongolia since 2001. She worked at MPHPA. Read her story here: http://www.asiaoptions.org/lynette-phuong-avid-volunteer-program-in-mongolia/ Go #AVIDs !

Aud1=1695-d shimtgelgui udurt n 99124247, 0407353505

Aud1=1695-d shimtgelgui udurt n utas 976-99124247, 0407353505

Mgl ru 1680-d shimtgelgui udurt n

Aus dollartai humuust Mgl ru 1680-d shimtgelgui udurt n shiljuulj tuslay. Utas 976-99124247, 0407353505. Fb: Ariunaa Gegeen

Австралийн 35 оюутнууд Монголд судалгаа хи йнэ

Австралийн оюутнууд Монголд судалгаа хийнэ

Австралийн Засгийн газрын санхүүжүүлдэг боловсролын томоохон хөтөлбөрүүдийн нэг “Шинэ Коломбо Төлөвлөгөө” хөтөлбөрийн хүрээнд 2017 онд Австралийн 35 оюутан Монголд ирнэ.

Австрали улсаас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд Жон Лангтри “Австралийн Ньюкаслын их сургууль, Нью Инглэндийн их сургууль, Австралийн үндэсний их сургууль болон Эдит Коуэний их сургуулийн оюутнууд Монголд ирж, эрүүл мэнд, нийгэм, соёлын чиглэлээр судалгаа хийнэ. Энэ нь Австрали оюутнууд МУ-ын талаар илүү гүн гүнзгий мэдлэг мэдээлэлтэй болох, мөн амьдралынх нь туршид үргэлжлэх нөхөрлөлийн эхийг тавина гэж найдаж байна” гэж хэлсэн байна.

“Шинэ Коломбо Төлөвлөгөө” хөтөлбөрийн хүрээнд 2017 онд Австрали оуютнуудын Монголд байхдаа хэрэгжүүлэх төслүүд дараах сэдэвтэй байна. Үүнд:

  • Монгол дахь Том санаа
  • Орчин үеийн Монгол улс: Байгаль орчин, эдийн засаг, эзэнт гүрэнд тулгарч буй бэрхшээл
  • Монголын нийгэм, соёлын хөгжлийг судлах аялал

Элчин сайд Жон Лангтри “Энэ гайхалтай төслүүдээр дамжуулан, Австрали оюутнууд Монголд сурч, ажиллан, эрдмийн болон амьдралын туршлага хуримтлуулах бүрэн боломжтой” гэжээ.

“Шинэ Коломбо Төлөвлөгөө” хөтөлбөр нь Австралийн их, дээд сургуулиудад бакалаврын зэргээр сурч буй оюутнуудад Энэтхэг, номхон далайн бүсийн орнуудын талаарх мэдлэгээ дээшлүүлэх, дадлага хийхэд нь зориулсан, Австралийн ЗГ-ын томоохон санал санаачлагын нэг юм.

Тус хөтөлбөрийн талаар илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл www.dfat.gov.au/new-colombo-plan цахим хуудаснаас эсвэл @NewColomboPlan жиргээчийг дагаарай.

Breaking News: Australian Government announces new temporary parent visa | SBS Your Language

Монголчууд гадаадын аль оронд очиж суралц даг вэ?

Монголчууд гадаадын аль оронд очиж суралцдаг вэ?
http://www.ikon.mn/n/u3g