Нэгэн Хазара Хүүгийн Хувь Заяа

Нэгэн Хазара Хүүгийн Хувь Заяа
Бидний АмьдралАнгли хэлэнд “Long lost brother” буюу төөрөлдсөн ах дүүс гэж нэгэн хэлц үг байдаг. Монголчууд бидний сүүлийн үед нэлээдгүй сонсох болсон Афганистаны Хазара Монгол хэмээх зовлон үзсэн ард түмэн бол бидний хувьд үнэхээр л “Long lost brother” маань юм. Олон зуун жилийн турш холбоо тасарсан ах дүүстэйгээ бид саяхнаас л “мэдэлцэж” хувь хувьсгалын талаасаа холбоо тогтоож тэднийхээ хэцүү бэрх амьдралд нь өчүүхэн ч болов тус болох сэтгэл бүхий Монголчууд олширсоор байгаа нь тун талархууштай юм.

ABDULLATIF Ali (Абдулатиф Али) хэмээх 14 настай гэгдэх энэ хөвүүн Австрали улсад цагаачлан гарах гээд хүрч чадалгүй Индонез улсад хоцорч хувь хүн, далайн дээрэмчин гээд зүсэн бүрийн хүмүүсийн завинд сууж аялан Авсралид хүрэх арга замыг хайж буй аж. Алигийн аав нь талибануудад алуулсан ба талибуудын зүгээс гэр бүлд нь аюултай байсан тул тэд Пакистан улс руу дүрвэн гарсан байна. Али хүү төрөлийнх нь нэгэн хүн Австрали руу дүрвэн гарсан сурагийг сонсоод байгаа бүх л хогшилоо зараад олсон $10,000 долларыг зуучлагчид төлөн Индонезоор дайран Австрали хүрэх оролдлого хийсэн ч Индонезийн цагдаад баригдан хоригдсон байна. Энэ удаад 70 орчим Афган цагаачид баригдаад буй ба Али хүү хамт эрсдэл хийн яваа нэгэн Афган гэр бүлийн хүүхэд нь болж буй дүр үзүүлж цагдаагийнхныг аргалж байсан аж. Өдгөө түүнийг дэргэдээ байлгаж байсан Афган гэр бүл ч түүнийг орхисон ба тэрвээр Индонезийн цагаачдыг хорих газраас оргон зайлж далайн эрэг хавиар тэнүүчлэн Австрали явах завь усан онгоцонд багтан орохыг хичээж буй аж. Мөнгө төгрөгөө дууссан хүү далайн шуурга ид ширүүссэн энэ улиралд завьаар алс хол аялна гэдэг их өндөр эрсдэлтэй гэдгийг мэдэж буй ч тэрвээр амь алдах ямар ч эрсдэлийг үл хайхран зүтгэх зоригтой буй аж. Read the rest of this entry »

Дараагын дугаарт Австрал дахь Монголчуудын холбооны нээлтэн дээр Хазар Монголчууд ирж оролцсон тухай, Хазар Монголчуудын оюутаны чуулга уулзалтан дээр Монголчууд урилгаар оролцсон тухай нийтлэгдэх болно.

Хазара Байх нь Гэмт Хэрэг Биш,

Хазара” цувралын 3-р хэсэг

Хазара Байх нь Гэмт Хэрэг Биш
Афганистан дахь Талибан хэмээх айхтар зэрлэг балмад алан хядагч бүлэглэлийн талаар сонсоогүй, мэдэхгүй уншигч ховор буй за. Сонирхолтой нь Талибанууд нь бүгд л Пүштүн гаралтай хүмүүсээс бүрдсэн бүлэглэл аж. Талибануудыг Афганистаны засгийн эрхэнд байх үед иргэнийхээ паспортандаа үндэстэн ястан гэсэн заалтан дор өөрсдийгөө “Могул”, “Могал”, “Монгол” хэмээн бичдэг Хазара/Монголчуудын хувьд гашуун хувь заяа хүлээж байлаа. Гэсэн ч Хазарачууд өөрсдийгөө зөвхөн хувь заяандаа найдаад орхисонгүй, харин хувь заяагаа өөрсдийн тэмцлээр шийдэхээр шуударсан хэрэг. Чухам яг л энэ үед ард түмнийхээ төлөө амь амьдралаа зориулсан Баба Мазари хэмээх нэгэн Хазара эр тодорч “Хазара байх нь гэмт хэрэг биш, үндэстэн ястны тэгш эрхгүйгээр Афганистаны нийгэм оршин тогтонож чадахгүй” хэмээх алдарт үгээ хэлж ард түмнээ уриалан дуудаж зэвсэгт тэмцлийг гардан удирдсан юм. “Хазара байх нь гэмт хэрэг биш” гэнэ үү, зөвхөн энэ жижигхэн өгүүлбэрээс л уншигч та бүхэн Хазара үндэстэн хүмүүс ямаршуухан нийгэмд амьдарч, үндэстнийхээ хувьд ямаршуухан гадуурхал доромжлол дор байсан, байсаар буйг илүү тайлбаргүйгээр ойлгож байгаа буй за. Read the rest of this entry »

Posted in News. 3 Comments »

“Хазара” цувралын 2-р хэсэг

Хазара болон Пүштүн нарын Зөрчилдөөн, Тэмцэл
“Хазара” цувралын 2-р хэсэг

“Бурхан илжигийг бүтээхэд Хазара хүн уйлжээ” (When God created the donkey, the Hazaras wept) гэсэн хэлц үгийг Пүштүн хүмүүс хэрэглэх дуртай гэнэ. Би энэ үгийг сонсоод эхлээд нэг л сайн ухаж өгөхгүй байв. Уншигч та ч гэсэн чухам юу гэж байгаа юм болоо гэж гайхаж байж магадгүй. Афганистан оронтой танил хүмүүст бол энэ үгийг ойлгож ядаад байх юм үгүй л юм билээ л дээ. Энэ хэлц үг нь болохоор Хазара хүн зөвхөн боолын хөдөлмөр л хийх гэж төрсөн, тэдэнд өөрөөр амь зогоох арга байхгүй, тиймээс илжиг бий болно гэдэг чинь Хазар хүн хийх ажилгүй болж амь зогоох боломжгүй болж байна гэж тайлбарладаг гэнэ. Үнэндээ энэ нь Афганистаны сүүлийн 120 гаруй жилийн түүхийн бодит байдлаас тийм ч хол зөрөөтэй үг биш байсан бөгөөд өнөө үед ч утга агуулгаа алдаагүй байгаа аж. Read the rest of this entry »

Posted in News. 2 Comments »

Хазара гэж Хэн Бэ?

Хазара гэж Хэн Бэ?Үргэлжлэл
Эдгээр хүмүүсийн талаар барууны эрдэмтэд 19-р зууны дундаас бага зэрэг судалж байсныг эс тооцвол дорвитой судалгаа хийгдээгүй бөгөөд энэ нь харьцангуй цөөн тоотой, улс төр эдийн засгийн хувьд нэн хавчигдмал оршин тогтож буй эдгээр хүмүүсийг үл хайхрах, тэднийг бусдын нүднээс далд байлгах, түүх гарал үүслийг нь мартагнуулах гэсэн эрх зүй эдийн засаг, уламжлалын сонирхол бүхий Афганистаны засгийн газар, эрх баригчидын цэгц нягт, төлөвлөгөөт бодлогын хэрэгжүүлэлт юм. Read the rest of this entry »

Хазара гэж Хэн Бэ?

“Хазара” цувралын 1-р хэсэг

Хазара гэж би урьд нь мэддэг, сонсож л байсан л даа, гэхдээ нэг их анхаарч сонирхолгүй л явж. Харин хоёр жилийн өмнө ажил дээр болсон нэгэн явдал надад Хазара хэмээх энэхүү өвөрмөц хувь заяатай хүмүүсийн талаар илүүтэйгээр сонирхох эрмэлзлэл төрүүлсэн юм. Би нэгэн компанд шинээр ажилд орж, надтай хамт зэрэг шахуу бас нэгэн Афганистан гаралтай залуу ч тус компанд ажилд оров. 14 настайдаа дайн дажинтай Афган орноос гэр бүлийн хамт дайжин гарч Америкт ирж суурьшсан энэ залууг Даууд (Daoud) Read the rest of this entry »

Posted in News. 1 Comment »

Австрали дахь Монголчуудын холбооны нээлт

Эрхэм хүндэт Монголчуудаа

Монгол улс тунхагласний 85 жилийн ой хүрээнд ,Австралын Монголчуудын холбоо байгуулагдсаныг тэмдэглэн өнгөрүүлэх цэнгүүн 11сарийн 29 ний ням гаригт “ Xаадын зам” Монгол зоогийн газар маш амжилттай болж өндөрлөлөө.

Тус нээлтийн арга хэмжээнд нийт 280 гаруй хүн оролцож итгэл сэтгэлээ өргөж мартагдашгүй сайхан Австралын Монголчууд түүхийг бичлээ . Read the rest of this entry »

Монгол улс тунхагласний 85 жилийн ой хүрээнд ,Австралийн Монголчуудийн холбоо байгуулагдсанийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх цэнгүүнийг нээж хэлсэн үг .

Эх орон нэгт эрхэм хүндэт Монголчууд аа!
Ноён элчин сайдаа!
Эрхэмсэг зочид, ноёд хатагтай нараа! Read the rest of this entry »

Posted in News. 1 Comment »
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 1,045 other followers